DİŞ STANDARTLARI

unf+unc+dis+standardiUNF ve UNC Diş;

UNF ve UNC dişler de 60°’lik diş açısına sahiptir. Özellikle Amerika’daki hidrolik boru bağlantı uygulamalarında yaygın olarak kullanılır. Nadiren de olsa Türkiye’de enjeksiyon makinaları vb. uygulamalardaki hidrolik hortum başlıklarındaki döner somunlu (içten dişli) ve içe havşalı (37°) olarak tabir edilen bağlantılarda kullanılmaktadır. Açılımları ise sırayla “Unified National Fine Thread” ve “Unified National Coarse Thread” dir.

Dıştan dişli (erkek) UNF bağlantılarda diş kesit eksenleri birbirine paraleldir (düz). Sızdırmazlık dişler üzerine Teflon bant veya sızdırmazlık sıvısı uygulanarak değil, sonuna kadar sıkılarak dişlerin dip kısmına konan O-ring ile sağlanır. Dörtgen kesitli sızdırmazlık elemanı (bakır pul vb…) kullanılmaz.

metrik+dis+standardiMetrik Diş;

Metrik dişler 60°’lik diş açısına sahiptir. Otomotiv sektöründe yaygın olarak kullanılır. Hidrolik hortum başlıklarındaki döner somunlu (içten dişli) ve kendinden yüksüklü olarak tabir edilen bağlantılarda Avrupa ve Türkiye’de yaygın olarak kullanılır.

İnce ve kalın olmak üzere iki tiptir. Kalın dişin diş adımları ince dişe göre daha fazladır.

Dıştan dişli (erkek) metrik bağlantılarda diş kesit eksenleri birbirine paraleldir (düz) ve sızdırmazlık sonuna kadar sıkılarak dişlerin dip kısmına konan O-ring veya dörtgen kesitli sızdırmazlık elemanı (bakır pul vb…) ile sağlanır.

npt+dis+standardiNPT Diş;

Piyasada Amerikan boru dişi terimiyle bilinen NPT (National Pipe Taper ya da American Taper Pipe Thread) dişler 60°’lik diş açısına sahiptir. Özellikle Amerika’da kimya, petrokimya, gıda gibi proses endüstrisinde en yaygın olarak kullanılan dişli bağlantı şeklidir. Hidrolikte ise yine özellikle Amerika’da sadece boru bağlantılarında kullanılmaktadır, ancak hortum bağlantılarında kullanılmamaktadır. Dıştan dişli (erkek) NPT bağlantılarda diş kesit eksenleri birbirine paralel (düz) tip mevcut değildir.

Sadece açılı (konik) olarak tek tipi mevcuttur ve sızdırmazlık dişler üzerine teflon bant veya sızdırmazlık sıvısı uygulanarak sağlanır. Dişlerin dip kısmına herhangi bir sızdırmazlık elemanı (O-ring, bakır pul vb.) konulmaz çünkü zaten sonuna kadar sıkılması koniklikten dolayı mümkün değildir. Bu tip dişli bağlantı da yine özellikle dirsek gibi uygulamalarda dirseğin sıkıldıktan sonra isteğe göre pozisyonlanması avantajı sağlaması açısından yararlı olabilmektedir.

bsp+dis+standardiBSP Diş;

Açılımı “British Standard Pipe” olan BSP diş aynı zamanda Whitworth, boru diş ya da gaz dişi olarak ta kullanılır. Türkiye ve Avrupa’da hidrolik tesisatlarda en çok kullanılan diş standartıdır. Diş profil açısı 55° dir.

Dıştan dişli (erkek) BSP bağlantılarda; diş kesit eksenleri birbirine paralel (düz) veya açılı (konik) olarak iki farklı tip mevcuttur. Bunlar; BSPP (British Standart Pipe Paralell) yani düz diş ve BSPT (British Standart Pipe Taper) yani konik diş olarak tanımlanır. BSPP (düz) diş kısaltma olarak G harfi ile (Örnek: G 1/2”), BSPT (konik) diş ise R harfi ile (Örnek: R 3/8”) tanımlanabilir.

Dıştan dişli (erkek) BSPP (düz) bağlantılarda sızdırmazlık sonuna kadar sıkılarak dişlerin dip kısmına konan dörtgen kesitli sızdırmazlık elemanı (bakır pul vb…) ile sağlanır. O-ring kullanılmaz.

Dıştan dişli (erkek) BSPT (konik) bağlantılarda ise sızdırmazlık dişler üzerine teflon bant veya sızdırmazlık sıvısı uygulanarak sağlanır. Dişlerin dip kısmına herhangi bir sızdırmazlık elemanı (O-ring, bakır pul vb…) konulmaz. Çünkü zaten sonuna kadar sıkılması koniklikten dolayı mümkün değildir. Bu tip dişli bağlantı özellikle dirsek gibi uygulamalarda dirseğin sıkıldıktan sonra istenen yöne doğru (yukarı, aşağı, sağa, sola vb…) baktırılması için gereken tur civarındaki fazla döndürmeye (sıkmaya) imkân tanıdığı için çok yararlı olmaktadır. Ancak hortum bağlantılarında kullanılmamaktadır.