NEDEN SIVI YAĞ?

Matbaa makinalarından maden ekipmanlarına kadar birçok uygulamada karşılaşılan zahmetli rulman yağlamalarında genellikle sıvı yağ tavsiye edilmektedir. Endüstriyel tesislerdeki artan zorlu çalışma koşulları ile birlikte sıvı yağ kullanımı da artmaktadır.

Kullanım kolaylığı, sızıntısız ve daha ucuz olma gibi nedenlerden dolayı, birçok masuralı rulman uygulamarında yağlayıcı olarak gres seçilmektedir. Bununla birlikte yüksek sıcaklık, yüksek hız ve ağır kirlilik gibi zor işletme koşulları gresler için ciddi sorunlar oluşturabilmektedir. Örneğin matbaa makinalarındaki yüksek sıcaklık, kelimenin tam anlamıyla gresi pişirerek viskozitesini yani akışmazlığını azaltır ve metal-metal sürtünmesinin artmasına neden olur. Fan uygulamalarındaki yüksek hızlar da benzer şekilde yüksek sıcaklıklara neden olacağından sonuç aynı olacaktır. Bu ve bunun gibi zorlu uygulamalarda, bakım ve yağlama uzmanlarının sıvı yağa geçmeleri tavsiye edilebilir.

Rulmanlı yataklarda sıvı yağ kullanımını destekleyen anahtar faktörleri sıralayacak olursak;

1. Sıvı yağ, masuları rulmanlar içindeki sıcaklığı azaltacak kapasiteye sahiptir.
2. Sert uygulamalarda metal parçaları, nem, toz ve kir gibi atıkları uzaklaştırır.
3. Ayrıca yükten kaynaklı bilya veya masura kaymalarına da çare olur.

Bunların yanında sıvı yağ kullanımında bazı sakıncalar da vardır;

1. Hem ilk yatırım hem de bakım maliyetleri, sıvı yağ sistemlerinde grese oranla daha yüksektir.
2. Kaçak ve boşa gitme gibi potansiyel sorunlar mevcuttur.
3. Uygulamalardaki yeterli seviyeleri yakalamak için harcanan emek sıvı yağda daha fazladır.

Çoğu uygulamada bu ve benzeri sakıncalar, sürekli gres kullanımı yüzünden tekrarlanan rulman kaynaklı arızaların maliyetleriyle karşılaştırıldığında göz ardı edilebilecek seviyededir.

İki temel sıvı yağ sistemi tasarım yaklaşımı bulunmaktadır: Bunlar statik sıvı yağ uygulamaları ve sıvı yağ sirkülasyon sistemleri olarak tanımlanabilir.

STATİK SIVI YAĞ UYGULAMALARI

sivi-yag-takviye

Şekil-1
Sıvı yağ dengeleyiciler, kaçaklar ya da buharlaşma yüzünden yağ banyosunda azalan yağı, otomatik olarak belli seviyede tutarlar.

Statik sıvı yağ sistemleri, diğer adıyla sıvı yağ banyoları, özellikle düşük ya da orta hızlarda çalışan yataklar için gresten sıvı yağlamaya geçiş yapan kullanıcılar için pahalı olmayan ilk seçenek olarak ortaya çıkmaktadır. Statik sıvı yağ uygulamalarında rulman yatağı, sıvı yağ rezervuarı vazifesi görür. Rulmanın çalışmadığı zamanlarda, yağ seviyesi en alttaki bilya ya da masuranın merkezinden daha düşüktür. Çalışma esnasında sıvı yağ, balya ya da masuralar vasıtasıyla taşınarak rulman parçalarını yağlar. Daha sonra tekrar yağ banyosuna döner ve döngü devam eder.

Gres yağlama sisteminde sıvı yağlama sistemine geçiş, sadece küçük bir miktar yatırım ve mevcut yatak yerleşiminde küçük düzenlemeler gerektirir. Tavsiye edilen ilk değişiklik, rulman yatağına yağ seviye göstergesi ilave etmektir. Bu sayede yağlama personeli, yağ seviyesindeki olumsuzlukları görsel olarak takip edebilecek ve hızlı bir şekilde müdahele edebilecektir. Bazı uygulamalarda ise Şekil-1 de gösterilen yağ dengeleyiciler kullanılarak sistemdeki kaçaklardan ve buharlaşmalardan kaynaklı eksilmeleri gidermek mümkündür. Sıvı yağ dengeleyicileri tipik olarak birbirine bağlı iki rezervuardan oluşur. Alttaki rezervuar, yağ banyosuna özdeştir. Buradaki seviye istenilen değerin altına düştüğü zaman üstteki rezervuar takviye işlemi gerçekleştirir.

Sıvı yağ sirkülasyon sistemleri için buraya tıklayın.