SIVI YAĞLAYICI MADDELER

Sıvı yağlayıcı maddeleri: organik (hayvansal ve bitkisel), madensel (mineral) ve sentetik yağlar olmak üzere üç gruba ayırmak kabildir;

a: Hayvansal ve bitkisel yağlar iyi yağlama özelliklerine sahiptirler; ancak ömürleri çok kısadır. Bundan başka gıda maddeleri olarak kullanıldıklarından ve fiyatları da çok yüksek olduğundan sanayide çok az kullanılırlar. Ayrıca kimyasal bakımdan metallere karşı madensel yağlar kadar etkisiz değildirler. Hayvansal esaslı kemik e mafsal yağları cihazlarda kullanılmaktadır.

b: Sıvı mineral yağların başlıca özellikleri şu şekilde sıralanabilir: Sürtünme halinde bulunan yüzeyler arasına kolayca girip Çıkabilirler; ısıyı dışarıya taşıyabilirler; kolayca depo edilebilirler; basit tertibatlarla yüzeye temiz ve soğutulmuş halde sürekli olarak gönderilebilirler , Bu nedenle sıvı mineral yağlar, diğer yağlardan çok daha çok kullanılırlar. Bunun yanısıra çeşitli metaller ve lastik gibi malzemelere karşı kimyasal bakımından etkisizdirler; örneğin metalleri oksitlemezler, aksine oksitlenmeye karşı koruyucudurlar. Ayrıca büyük miktarda üretilebilirler; bu husus dünyadaki petrol rezervlerine bağlıdır. Madensel yağlar ham petrolden damıtma yöntemi ile elde edilir. Ham petrol doğada üç grup halinde bulunur. Birinci grup parafin esasından olup içinde yağlayıcı niteliği olmayan vaks vardır. İkinci grup naiften esasından olup en son buharlaşma kısımlarda asfalt bulunur. Üçüncü grup karışık ham petrol esasından olup içinde vaks ve asfalt vardır. Böylece madensel yağlar da ham petrolün esasına göre parafin, naiften ve karışık ham petrol esaslı yağlar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Damıtma yoluyla elde edilen yağların özellikleri düşüktür. Bu sebepten basit ve önemsiz yağlama işlerinde kullanılmaktadır. Yağlara daha yüksek özellikler kazandırmak için damıtmadan sonra yağlar tasfiye (rafine) edilir. Böylece daha yüksek yağlama özelliklerine sahip olan rafine yağlar elde edilir.

Madensel yağların sınıflandırılması, genellikle SAE (Tablo-1) sistemine göre yapılır. Burada numaralar belirli bir sıcaklıkta, Saybolt üniversal Saniye (SSU) cinsinden viskozite değerlerini ifade ederler. Bunun yanısıra kullanma alanına göre yağlar: mekik yağı (4 … 19cSt); ince makina yağı (19 .. .40cSt); ağır makina yağı ve içten yanmalı motor yağı (40 … 215) ve silindir yağı (2S0 ..•700eSt) gibi sınıflara ayrılabilir; parantez içindeki viskozite değerleri 100 ˚C için geçerlidir.

DIN standartlarında, SAE sınıflandırma sistemi kabul edilmekle beraber, yağların SO ˚C sıcaklıktaki dinamik viskozitelerini esas alan birer harf ve numara ile ifade edilen ayrı bir sınıflandırma sistemi vardır. Örneğin N4, N9, N16 vs; 04, 09, 016 vs; T016, T02S vs. gibi. Burada N makina alanında kullanılan “Normal yağlar” ı (DIN S1501), 0- DINS1S04’e göre yağları, TO – türbin yağlarını (DIN51S1S) göstermektedir. Numaralar, SO ˚C sıcaklıktaki dinamik viskozitesini ifade ederler.

sivi+yaglarin+sae+sistemine+gore+simgeleri

Tablo-1

c. Sentetik yağlar genellikle kimyasal maddelerden imal edilen suni yağlardır. Bu yağlar tek başlarına veya madensel yağların özelliklerini iyileştirmek için katık (aditif) olarak kullanılmaktadırlar. Sentetik yağların sınıflandırılması genellikle bu tür yağların imalinde kullanılan kimyasal maddelere göre yapılır. Örneğin dibazik asit esteri, fosfat esteri, silikon, silikat esteri yağları gibi. Bazı teknolojik nedenlerle henüz nispeten az miktarda imal edilen bu yağlar, gelecekte yağlama alanında önemli rol oynayacaklardır.