SÜRTÜNMEYİ AZALTMANIN YOLLARI

surtunmeyi+azaltmakSürtünme, bir yüzeyin diğer bir yüzey üzerinde kaymasına ya da yuvarlanmasına karşı duran güç olarak tanımlanır. Bu nedenle sürtünme, mil kovanı içinde hareket eden krank mili ya da yuvasında dönen bilyalı rulman gibi bağıl hareket eden yüzeyler arasında meydana gelir.

Ne kadar hassas toleransla işlenmiş olurlarsa olsunlar, birbirleri üzerinde hareket eden yüzeyler mikroskopik olarak incelendiğinde herbir yüzeyin minik, pürüzlü ve engebeli formlara sahip olduğu görülür. Yağlayıcının oluşturacağı bir mikrofilm gibi bir ayırıcı formun yokluğunda bu pürüzlülükler zaman içinde artacaktır. Sonuçta abrazyon, adezyon yada pullanma gibi etkiler ortaya çıkacaktır.

Bağıl hareket yapan yüzeyler arasındaki sürtünme etkisini etkileyen faktörleri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür;

* Yüzey İşlemesi: Yüzeydeki pürüzlerin sayısı, mertebesi ve hatta etkileşim doğrultusu sürtünme katsayısını ciddi şekilde etkiler.

* Sıcaklık: Ortam sıcaklığı da çalışma sıcaklığı da sürtünmeyi etkilemektedir. Örneğin aşınma önleyicili ya da yüksek basınç katkı gerektiren bazı uygulamalarda sıcaklık kritik bir öneme sahiptir.

* Çalışma Yükü: Sürtünme yük ile doğru orantılıdır. Dizayn kapasitesinden fazla yükleme yapılması sürtünmeyi ciddi şekilde arttıracaktır.

* Bağıl Hız: Öngörülen hızdan yüksek hızlarda çalışmak sürtünmeyi yukarı çekecektir.

* Yağlayıcı Karakteristiği: Bu karakteristikler, baz yağ, baz yağ viskozitesi ve katkı maddeleri ile belirlenir.

Sürtünme katsayısını mümkün olduğu kadar azaltmak için bu faktörleri yok etmek, en azından kontrol altında tutabilmek gerekir.

Genel olarak sürtünmeyi azaltmak için üç yol vardır:

1. Bakır ve kurşun alaşımları gibi düşük akmaya sahip malzemeden yapılmış rulmanlar kullanmak.

2. Kaymalı yataklar yerine bilyalı rulmanlar gibi yuvarlanmalı yataklar kullanmak.

3. Değişik tipte, katkıda ya da vikozitede yağlayıcılar kullanarak yağlama etkisini güçlendirmek.