YATAK NEDİR?

yatak+cesitleriYataklar iki eleman arasındaki bir veya birkaç yönde izafi harekete minimum bir sürtünme ile müsaade eden fakat kuvvet doğrultusundaki harekete engel olan elemanlardır. İzafi hareketin dönme olması halinde destekleyen elemana “Yatak“, doğrusal olması halinde ise “Kızak” denir.

Genellikle milleri veya aksları destekleyen yataklar, kaymalı ve rulmanlı (bilyalı) olmak üzere iki gruba ayrılabilir. Kaymalı yataklarda yüzeyler arasında kayma hareketi, rulmanlarda ise yüzeyler arasında yuvarlanma hareketi vardır.

Yatak üzerinde çalışan kuvvetin doğrultusu, yatağın (veya milin) eksenine dik veya eksen yönünde olabilir. Buna göre sadece radyal yük taşıyan yatağa “Radyal“, sadece eksenel yük taşıyana “Eksenel“, hem radyal hem eksenel yük taşıyan yatağa “Radyal-Eksenel” denir.

Yağlama bakımından kaymalı yataklar sıvı ve sınır sürtünmeli olabilirler. Bu son durumdaki yataklara kuru sürtünmeli yataklar da denir. Sıvı sürtünmeli yataklar hidrodinamik, gazodinamik, hidrostatik ve gazostatik olmak üzere dört gruba ayrılabilir. Hidrodinamik radyal yataklar tam, kısmi, serbest dönen gövdeli, sabit ve oynak lokmalı; eksenel yataklar sabit ve oynak lokmalı, esnek lokmalı, setli ve spiral kanallı olabilir. Bunlardan başka, özellikle hassas cihaz tekniğinde bıcak sırtı, sivri uçlu, yaylı ve manyetik yataklar kullanılmaktadır.

Milin veya aksın, yatak içinde kalan kısmına “Muylu” denir.
radyal+eksenel+yatak+ve+muylu